Een dilemma: energietransitie & integriteit.

Ik hou mij tegenwoordig naast circulariteit ook bezig met de gemeentelijke energietransitie. Bijzonder leerzaam mag ik wel zeggen. Ik merk dat een lokale overheid een belangrijke rol heeft bij het leveren van goede informatie rondom de energietransitie. Je kunt als onafhankelijke partij iedereen de weg wijzen in het woud aan energiemaatregelen en duurzame technieken. Want zowel bij bewoners als bij bedrijven is er nog heel veel onduidelijk en worden er veel verkeerde adviezen gegeven. Je ziet dat daarom heel veel gemeenten een energieloket ingericht. Hier kan men terecht voor vragen als: “Ik moet mijn cv vervangen moet ik dan gelijk van het gas af?” of “Wat is precies het waterzijdig inregelen van je CV?”. Dan is het handig een plek te hebben waar je aan de hand van echte voorbeelden kunt laten zien hoe je moet isoleren, ventileren en gasloos kunt worden.

Maar met alleen een energieloket gaan we de doelen van de energietransitie niet halen. Het is belangrijk dat de markt en de overheid veel meer moeten gaan (leren) samenwerken. Veel organisaties zijn gelukkig nu aan het ontdekken hoe die samenwerking beter vorm gegeven kan worden. Ik ook, alleen sta ik nu voor een dilemma… Z’n samenwerking vorm geven zonder bepaalde marktpartijen in een bevoorrechte positie te brengen, hoe doe je dat precies? Je moet dat kunnen uitleggen, lijkt mij.

Bedrijven staan te trappelen

Ik ben dus bezig om een energieloket in te richten. Een ruimte waar je kunt komen ervaren hoeveel geluid een werkende warmtepomp maakt en wat de beste manier is om te isoleren. Vergelijk het met een soort van mediamarkt waar je verschillende opstellingen hebt en de producten zelf kunt bekijken en aanraken. Deze plek moet dan wel worden ingericht met de laatste stand der (duurzame) techniek. Gelukkig staan bedrijven inmiddels te trappelen om producten te mogen leveren. Maar zou ik als overheid kunnen vragen om gratis producten te leveren met als doel het goed informeren van je eigen inwoners? Of moet ik dan heel demonstratief alle merkjes van producten gaan afplakken?

Als ik geen “overheid” zou zijn dan wist ik het wel. Ik zou er zelfs een verdienmodel bij kunnen bedenken. Maar ik ben een integere en onafhankelijke gemeentelijke overheid. Maar juist die onafhankelijkheid dat maakt het “winkelconcept” om advies te geven zo sterk. Maar dat zorgt er ook voor dat marktpartijen als vliegen op de stroop op mij af komen. Ik merk wel dat we nieuwe “paden”aan het ontdekken zijn als gemeente. Maar het voelt ook als of je op een glijdende schaal zit, niet precies weten waar de grens ligt wat je kunt vragen. Niemand in mijn omgeving heeft hier in ieder geval weinig ervaring mee.

Het hebben van een zekere mate van zelfreflectie en het gesprek hierover kunnen voeren met je collega’s kan dan erg nuttig zijn. Vanuit mijn mijn enthousiasme aan de slag gaan (met het oog op een optimale service voor je eigen inwoners) kan het zomaar gebeuren dat je toch ergens een grens over gaat. Ik wil weten waar bepaalde grenzen liggen en er niet pas achter komen als het te laat is.

Een leerzaam moreelberaad

Worstelend met dit dilemma heb ik om een moreelberaad gevraagd. Dan is het goed dat er collega’s zijn die met mij deze vraag willen verkennen. Diverse collega’s hebben hiervoor een opleiding gevolgd en hebben deze ochtend helpen begeleiden. De uitkomst was verrassend leerzaam.

Bij een moreel dilemma is altijd sprake van een botsing van verschillende waarden. Daarom kent zo’n dilemma geen ‘juiste’ oplossing: wat je ook doet, je zult altijd een of meer waarden schenden. Maar dat er geen juiste oplossing is, wil niet zeggen dat er geen gesprek over mogelijk is, of dat er geen ‘betere’ en ‘slechtere’ oplossingen zijn.

Vooral ook omdat ik nu weet dat je het over dit soort onderwerpen met collega’s kunt hebben. Dat mijn “kompas” toch goed staat en dat ik met de juiste dingen bezig bent. Wat betreft het verder inrichten van het loket? Dat kan gewoon zijn vervolg krijgen. Het collegiale advies was verder, dat het grijze gebied waar we zeker in bewegen goed onderbouwd en transparant besproken moet worden met het college. Immers in opdracht van het college zijn we als gemeente de energietransitie aan het vorm geven.

Bang om niet integer te handelen ben ik niet (meer). Het is nu eenmaal zo dat het voor iedereen lastig manoeuvreren is. Je kunt maar beter accepteren dat het niet zwart-wit is. Maar we hebben haast, om het tempo er in te houden blijf ik toch het randje op zoeken anders gaan we het nooit redden. Alleen dan wel gesteund door mijn eigen organisatie!

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: